السيد الخوئي

563

توضيح المسائل ( فارسي )

احكام خيابانهائى كه بوسيلة دولت كشيده مىشود ( مسأله 46 ) خيابانهائى كه جديدا حداث مىشود وخانه واملاك مردم در مسير آن قرار مىگيرد ودولت به جبر واعمال زور آنها را خراب وخيابان كشى مىكند ، ظاهر اين است كه پس از خيابان كشى عبور از آنجاها جايز باشد ، چون عرفا در حكم مالي است كه تلف شده باشد وبه عبور كردن از آنجا تصرف در أموال مردم گفته نمىشود ومانند كوزه ويا ظرف شكسته وخرد شده مىباشد ، كه صاحبان آن املاك نسبت به آنها اولويت دارند واين اولويت مانع از تصرف ديگران نمىشود واما آنچه از آثار ومصالح آن املاك باقي مىماند از ملك مالك خارج نشده است ودر صورتي كه دولت آنها را غصب كرده باشد ، خريد وفروش آنها جايز نيست . ( مسأله 47 ) مساجدي كه در مسير خيابانها قرار مىگيرد وجزو خيابان مىشود ، ظاهر اين است كه بعد از خيابان شدن از عنوان مسجد بودن خارج مىشود بنابر اين بايد در اين گونه موارد ما بين احكام مربوط به عنوان مسجدين واحكامى كه تابع صدق عنوان مسجد بودن وصدق نكردن آن است وبين احكام وقف تفصيل قائل شد از جمله احكام مسجد اين است كه حرام است نجس كردن مسجد وواجب است بر طرف كردن نجس از مسجد وجايز نيست شخص جنب ويا زن حائض وارد مسجد شود وديگر احكامى كه تابع عنوان مسجد بودن أو است ، اين قبيل احكام با بر طرف شدن عنوان مسجديت برداشته مىشود ، گرچه احتياط مستحب آنست كه با رفتن عنوان مسجدى ، آن احكام باز رعايت شود . واز احكام وقف بودن اين است كه جايز نيست تصرف كردن در محل وقف از سنگ وچوب وخود زمين وغيره وجايز نيست خريد وفروش آنها مگر اين كه با اجازه حاكم شرع يا وكيل أو كه آنچه پس از خراب شدن قابل فروش بوده باشد ، بفروشند ومبلغ آن را در نزديكترين مسجد ديگرى مصرف نمايند ويا خود مواد باقيمانده بنا را در مسجد ديگر نزديك آن مصرف نمايند واز اين بيان حكم مدارس وحسينيه‌هائى كه در مسير خيابانها قرار مىگيرند وخراب مىشوند ، معلوم گرديد در صورتي كه وقف بوده باشند با خراب كردن آنها زمين ومواد بنا از وقفيت